اولین بار بود که او را ملاقات می کردم،خانم توران میرهادی موسس و بنیانگذار «مدرسه فرهاد» معرفی اش کردند.عشق به تعلیم و تربیت با وجود کهولت سن در وجودش موج می زد،چشمان،زبان و حافظه اش با همه فرسودگی جسمش طراوت،نشاط و سرزندگی خود را حفظ کرده بود.جوانی در چشم و حافظه و زبانش نمایان بود.همه دوستان دیدگاه خود را مطرح کردند که استفاده کردم،صحبت های سرکارخانم میرهادی جلوه دیگری داشت،فرازهایی از صحبت های او را در پایان خواهم آورد.در پایان جلسه نشست کوتاهی با ایشان داشتم،سنش را پرسیدم،اشاره کرد که متولد 1302 است و سه فرزند دارد دو پسر و یک دختر.دو پسرش تحصیلات عالیه دارند و ازدواج کرده اند و خارج از ایران زندگی می کنند و تنها دخترش نیز که تحصیلات عالیه دارد در تهران است و با او زندگی می کند. توضیح داد که بعد از فوت برادرش که «فرهاد» نام داشت و سه سال از خودش کوچکتر بود، تصمیم گرفتند به یاد او مدرسه ای دایر کنند. این کار انجام شد و «مدرسه فرهاد» در سال 1334 شمسی تاسیس شد.مدرسه 25 سال دایر و بعد به آموزش و پرورش اهدا گردید.اسم مدرسه در حال حاضر تغییر کرده و نامش «مدرسه هاجر»است که در خیابان سهروردی روبروی خیابان آپادانا واقع شده است.

اما فرازهایی از صحبت های خانم میرهادی:دانشجوی اروپا بودم در جنگ جهانی دوم،با خودم فکر می کردم که اینها که اینقدر داعیه فرهنگ و تمدن دارند،فیلسوف و دانشمند دارند چرا باید جنگ راه بیاندازند و میلیون ها نفر کشته شوند.

-    مدرسه های کنونی «پادگانی»هستند.یعنی مثل پادگان باید دستور داده شود و همه ملزم به اجرای دستورها باشند.(بخشنامه های اداری)

-    25 سال کار کردن در مدرسه فرهاد به من نشان داد که باید کار را به دست بچه ها سپرد و به آن ها مسئولیت داد،بچه ها مسئولیت پذیرند و از عهده آن به خوبی برخواهند آمد.حتی بچه های کوچولویی که ممکن است به آن ها اعتنا نکنیم.

-         هیچ چیز بدتر از اسارت شهرت و رقابت نیست.

-    دروغ بزرگی که در سراسر جهان رایج است«نخبه پروری است» ما کسی به عنوان «نخبه» نداریم،این تست ها که انجام می دهند و کودکان استثنایی را جدا می کنند دروغ است.

-    بچه هایی که به مدارس استثنایی چه تیزهوشان و چه مدارس عقب ماندگان ذهنی می روند بدبختند. استعمارگران همان گونه که منابع طبیعی ناب را جدا می کنند و روی آن چنگ می اندازند این بساط را راه انداخته اند که «نخبه های» کشورها را ببرند. با ایران،هند و سایر کشورها همین کار را می کنند.چراکه رشد جمعیت آن ها منفی است و تیزهوشان را از کشورهای دیگر جمع می کنند و جذب خودشان می نمایند.

-    آن چیزی که در آموزش و پرورش مهم است،آن است که جوهره آموزش و پرورش را در جوهره بچه ها رشد دهیم، تا به همنوعش کمک کند،عاشق طبیعت باشد و مراقب خودش و آیندگان باشد.

-         من بیش از سی،چهل سال است که دانشجو و دانش آموز بوده ام و هنوز هم هستم.

-         بیایید از یک زاویه دیگر به بچه ها نگاه کنیم.

-    بعد از انقلاب اسلامی سواد در کشور ما رشد خوبی داشته است.الان 92 درصد باسواد داریم.امروز یک طبقه متوسط رشد کرده که دارای ویژگی های خاص خودش است و انتظارات در بهداشت، تحصیل و ... بالا رفته است.

-    چیزی که برای من در طول معلمی مشخص شد این بود که خودت را گول نزن،راهت را برو و دسته جمعی کار کن تا بچه ها رشد کنند و بچه ها احساس کنند از زندگی کردن راضی هستند.

-         هرگز دسوتر آموزش و پرورش را انجام نداده ام.

-    در «مدرسه فرهاد» مدیر دستور نمی داد،تابع دستورات شورا بود.مدرسه را بچه ها می گرداندند و قوانین را خودشان می نوشتند.

-         ما داریم بچه ها را با سیستم رقابتی و تست زنی خراب می کنیم.

-         برخی از فرضیه ها ذهن افرادی که با تعلیم و تربیت سر و کار دارند را منحرف می کند.

-    مثلاً : آهنگ رشد پیاژه نشان می دهد که بچه ها بین 5/1 تا 2 سالگی زبان باز می کنند.از این فرضیه نتیجه می گیرند اگر بچه ای در این سن حرف نزند عقب مانده است. در صورتی که نباید این گونه قضاوت کنیم هیچ دو انسانی شبیه هم نیستند و هیچ فرضیه ای مطلق نیست.

-    هنوز هم برخی از شاگردهای مدرسه فرهاد را که می بینم 50 یا 60 ساله شده اند.تاثیر رفتارهای مدرسه را در آن مشاهده می کنم.

مطالب زیادی را مطرح کردند که به همین ها بسنده می کنم،

کتاب «جستجو در راهها و روش های تربیت»را که خودشان نوشته بودند و تجربه مدرسه داری را تشریح کرده اند به من هدیه کرد.در آینده از این کتاب خواهم نوشت.

نکته آخر این که از او پرسیدم:مدرک تحصیلی تان چیست؟ گفت:خارج از کشور درس می خواندم و دانشجو بودم،درس را رها کردم به ایران آمدم و عشق خود را در مدرسه داری فرهاد متبلور کردم،من او سرکار خانم دکتر توران خمارلو(میرهادی) می نامم،بسیار افرادی را دیده ام که مدرک دکترای دانشگاهی دارند و عاجز از فکر و عمل هستند. خانم میرهادی هم اهل فکر است و هم عمل و این را در مدرسه فرهاد به اثبات رسانده است.